Nieuws

4 minuten leestijd (704 woorden)

De natuur ontwaakt met Dirk

​Klein hoefblad, familie van de paardenbloem, bloeit hier en daar nog. De gele bloemen zijn wat kleiner dan de paardenbloemen en hebben een mooi, rond hartje. De bloeistengel is wat geschubd en nu deze vroege plant bijna is uitgebloeid, vormt ze fijnpluizig zaad en hangt de uitgebloeide bloem met de kop naar beneden. Pas na de bloei verschijnen de bladeren met ong. 15 cm doorsnee en onregelmatig rond. Ook het groot hoefblad bloeit zeer vroeg en deze plant groeit vaak op plaatsen, waar vroeger kleihoudende bagger is gestort.
Tijdens de Purmersnerttocht op 23 maart zag ik enkele bloeiende exemplaren langs de ringvaart aan stuurboord kort na het Stinkevuil, het brede water richting Monnickendam. Wie het rondje Edam heeft geroeid, kon de roze bloeiwijzen ook in sommige tuinen waarnemen. De bloemen zitten rondom op een ong. 30 cm hoge stengel en zijn als bloem misschien niet zo direct herkenbaar, vandaar dat ik het de bloeiwijze noem. Ook bij deze plant komen de bladeren na de bloei en zo'n blad kan wel ruim 50 cm in doorsnee worden! Het blad is enigszins hartvormig tot bijna rond. Een andere vroege bloeier is het speenkruid, een bescheiden, laag plantje met gele, stervormige bloemetjes en kleine, slechts 2 cm grote, lichtgroene blaadjes. Het bloeit, als de zon erop schijnt. Dan zie je op vochtige plaatsen, ook langs de ringvaart, overal de gele sterretjes verschijnen. Bij donker weer zijn de bloemen gesloten, want zo vroeg in de tijd van het jaar kan het 's-nachts en 's-morgens vroeg nog heel koud zijn en valt er soms een flinke hagelbui, dat was begin april hier plaatselijk ook het geval.
Ook de gele dotterbloem met de hartvormige bladeren bloeit her en der tussen de rietkragen. Dotterbloem, speenkruid, boterbloem en anemoon behoren tot de ranonkelfamilie. Verder zijn de bladrozetjes van de gele lis aan de oever alweer op veel plekken te zien en hier en daar komt ook het riet alweer op.

Het vogelleven is ook in volle gang. In de polders is de roep van diverse weidevogels overal weer hoorbaar. Grutto's, kieviten, scholeksters en tureluurs zoeken een partner en verdedigen hun territorium. Langs de ringvaart zien we diverse soorten watervogels alweer broeden en tijdens ons wekelijkse roeitochtje zagen we zelfs (geen aprilmop!) op de eerste dag van deze maand al een futenpaartje met twee kuikentjes! verderop ook twee futen, waarvan eentje met opgezette rugveren, wellicht ook met een of meer jonge kuikens daarin verstopt. Ook meerkoeten zitten hier en daar op hun nest. Ook is eind maart al melding gemaakt van wilde eenden met pullen!


Tot slot nog een bijzondere waarneming bij de roeivereniging van ZZV te Zaandam aan de Voorzaan, een zijkanaal van het Noordzeekanaal. Langs onze ringvaarten kwam vroeger het z.g. echt lepelblad (Cochlearia officinalis) vaak voor. Ook een voorjaarsbloeier met witte, kleine bloemen. Deze plant groeit op licht zoute grond, komt hier en daar nog in de polders voor, maar is door verzoeting (doorspoelen met zoet IJsselmeerwater) langs de ringvaarten nagenoeg verdwenen. Het water in het Noordzeekanaal en de zijkanalen is echter nog tamelijk brak (door de scheepvaart via de sluizen van IJmuiden, maar ook door zoute kwel vanuit de ondergrond - het kanaal is in het midden ong. 20 meter diep!) en er groeien aan de oevers nog zoutminnende planten, o.a. de zeeaster (Aster tripolium).
Maar ook zoutwaterdieren worden af en toe waargenomen: Via de sluizen komen ze soms in het kanaal terecht, bijv. een kleine haai, die men enige jaren geleden spotte en sinds kort zwemt er een zeehond in de zaandamse wateren! Eind maart bleek dit dier 's-morgens vroeg op een van de vlotten van de roeivereniging van ZZV te liggen! Geen fabeltje: Er zijn enige foto's van gemaakt en het nieuws haalde zelfs de krant! Zeehonden liggen vaak uit te rusten op een zandplaat in de Waddenzee en doen in het zonnetje vitaminen op. In het Noordzeekanaalgebied ontbreekt die mogelijkheid vanwege hoge kades en steile steenoevers. Totdat het beest het vlot van de roeiclub ontdekte! Zeehonden kunnen niet uit het water klimmen, maar wel met een flinke vaart (éffe met een gankie' - zo zegt men dit in Zaandam) op hun buik vanuit het water op een zandplaat schuiven - in dit geval het roeivlot!

Dirk Molenaar

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Al een account? Hier aanmelden
Gast
zaterdag 25 januari 2020

Webredactie/kopij

Heb je nieuws of foto's
voor de website?

E-mail naar

© 2020 PRV de Where. Alle rechten voorbehouden - Design door PeterSwebsites